Bieten zaaien: vijf tips voor een maximale opbrengst
De periode voor het zaaien van bieten komt eraan! Om een goede opbrengst te verzekeren, is het van essentieel belang om veel aandacht te besteden aan een zorgvuldige teeltstart. Bodembewerking, geschikte rassen, zaaiperiode… In dit artikel geven wij u vijf tips om uw productiviteit te optimaliseren.
1. Voor de ontvangst van bieten: zorg voor een homogeen voorbereide bodem
De bodem diep bewerken
Het succes van de teeltstart van bieten begint in de eerste plaats met de voorbereiding van een bodem die een homogene opkomst van de zaden mogelijk maakt. Dit is een nauwkeurig werk dat al ruim vóór het zaaien begint.
De eerste stap is het ploegen, of een andere diepe grondbewerking, die vóór de winter plaatsvindt. Door de bodem los te maken en plantenresten van voorgaande teelten onder te werken, ontstaat een gunstige bodemstructuur voor de ontwikkeling van de bietenwortels. Hun einddeel, de zogenaamde penwortel, kan zo naar water en mineralen doorgroeien zonder obstakels tegen te komen. Obstakels zouden immers gevolgen hebben voor de groei, de rooibaarheid en dus ook voor de opbrengst.
De bovenste bodemlaag voorbereiden
Wanneer de zaaiperiode nadert, wordt de oppervlakkige bodemlaag bewerkt. Het doel is tweeledig:
- Een geëgaliseerde bodem verkrijgen zodat alle machines (zaaimachine, schoffelmachine …) op een constante diepte en met constante kwaliteit kunnen werken.
- Een fijne, weinig kluitige structuur creëren die de opwarming van de bodem bevordert en zorgt voor een snelle opkomst van de kiemplanten.
Het wordt aanbevolen het zaaibed te bewerken op een diepte van 5 tot 7 centimeter met behulp van gecombineerde werktuigen. Kies bij voorkeur voor rechte tanden vooraan en rollen of kruimelrollen achteraan. Deze zorgen voor voldoende aandrukking van de bodem om een stevige ondergrond en goed contact met het zaad te garanderen. Dit proces wordt aangeduid als aandrukken.
Let wel: meerdere werkgangen (op gelijke diepte) kunnen nodig zijn, maar overdrijf niet. Een te fijne of te sterk verdichte bodem bemoeilijkt de ontwikkeling van de bieten.
De homogeniteit van het perceel waarborgen
Om een gelijkmatig perceel te garanderen, is het essentieel het gewicht van de tractor over een groot oppervlak te verdelen. Dit kan via bijvoorbeeld voorwielaandrukrollen, dubbelluchtbanden of brede banden. Het is daarbij cruciaal de bandenspanning correct af te stellen en met een gematigde snelheid te rijden. Ongelijke verdichting kan leiden tot verschillende capillaire opstijgingen en daardoor tot een ongelijkmatige opkomst van het gewas.
2. Het juiste zaaimoment kiezen
Het wordt zelden aangeraden om bieten vóór 10 maart te zaaien. Soms is geduld nodig om ideale omstandigheden voor bodemontwatering en bodembewerking af te wachten. De beste manier om het zaaien te laten slagen, is kennis van het lokale klimaat en aandacht voor de weersvoorspellingen na het zaaien.
Zo kan men onder meer het risico op korstvorming vermijden. Dit treedt op wanneer regen de bodem verslaat en een ondoorlatende korst aan het oppervlak vormt. Dit fenomeen kan de opkomst en groei van de bieten ernstig verstoren.
Ook het risico op doorschieten kan worden voorkomen. Dit wordt veroorzaakt door een koude periode (onder 5°C) van minstens 17 dagen (aaneensluitend of niet) binnen de 90 dagen na het zaaien. Dit proces heet vernalisatie. De plant raakt gestrest, gaat bloeien en vormt zaad.
Dit kan leiden tot vervuiling van het perceel: verspreide zaden kunnen kiemen en nieuwe planten vormen die concurreren met het hoofdgewas.
Wanneer doorschieten optreedt, moet men schoffelen en/of handmatig verwijderen.
3. De bieten nauwkeurig zaaien
De zaaidichtheid bepalen
Voordat de zaaimachine wordt ingezet, moet de juiste hoeveelheid zaad worden bepaald. De zaaidichtheid is cruciaal voor maximale opbrengst:
- Een te dichte zaai veroorzaakt concurrentie om hulpbronnen, belemmert de ontwikkeling en verhoogt het risico op een hoog tarragehalte (grondtarra), wat onnodige kosten met zich meebrengt.
- Een te ruime zaai verlaagt de opbrengst en vergroot het risico op perceelsvervuiling.
Voor een optimale opbrengst streeft men naar een eindstand van 90.000 tot 100.000 planten per hectare. Dit cijfer varieert afhankelijk van het bodemtype.
Rekening houdend met mogelijke verliezen door plagen, ziekten of vorst, wordt aanbevolen om tussen 110.000 en 120.000 zaden per hectare te zaaien (1,1 tot 1,2 eenheden per hectare).
Bij een rijafstand van 45 centimeter komt dit neer op 19 à 20 centimeter tussen de planten. Bij 50 centimeter rijafstand is dit 17 à 18 centimeter.
Zaaien onder ideale omstandigheden
Na de bodembewerking en het berekenen van de zaaidichtheid is het tijd om te zaaien.
De bodem moet voldoende ontwaterd en opgewarmd zijn. Bij voorkeur wordt snel na de bodembewerking gezaaid, omdat de bodem anders kan uitdrogen, vooral bij winderige omstandigheden.
Het zaad moet 2 tot 3 centimeter diep worden gelegd. Ligt het te ondiep, dan kan het uitdrogen en wachten op regen om te kiemen, of worden aangevreten door veldmuizen. Ligt het te diep, dan kan de kiem uitgeput raken voordat hij het oppervlak bereikt.
4. Aandacht besteden aan de bietenrassen
De keuze van het ras is essentieel voor een optimale opbrengst, zelfs bij goede bodembewerking, correcte teeltpraktijken en gunstige weersomstandigheden.
Bij de rassenkeuze moet rekening worden gehouden met verschillende factoren:
- Ziektedruk op het perceel: dit is het eerste criterium, aangezien ziektedruk per regio verschilt. Cercospora bijvoorbeeld veroorzaakt veel schade in sommige regio’s en breidt zich uit over het hele land, net als witziekte en vergelingsziekte. Het kiezen van rassen die tolerant zijn voor lokaal aanwezige ziekten beperkt het risico.
- Terroir: elke regio heeft zijn eigen microklimaat en bodemtypes. Het is belangrijk rassen te kiezen die onder deze specifieke omstandigheden de beste opbrengst, suikergehalte en agronomische prestaties leveren.
Bij Florimond Desprez is het onze prioriteit om rassen te ontwikkelen die landbouwers in alle situaties en regio’s een optimale opbrengst bieden.
Het tolerantieniveau tegen cercospora in ons assortiment verbetert voortdurend. Onze nieuwe rassen Alaska en FD Puncheur zijn daar een voorbeeld van. FD Winning staat bekend om zijn nematodentolerantie en hoge productiviteit.
5. De bietenpercelen efficiënt bemesten
Stikstofbemesting
Een doordachte stikstofbemesting is noodzakelijk voor een goede teeltvoering. Bieten hebben gemiddeld maximaal 160 kg/ha stikstof nodig. Deze gift moet echter worden aangepast op basis van reststikstofmetingen na de winter, om overbemesting te voorkomen. Overbemesting stimuleert immers bladgroei aan het einde van het seizoen ten koste van het suikergehalte.
Fosfaat- en kaliumbemesting
Suikerbieten stellen hoge eisen aan fosfor en kalium. Fosfor is essentieel voor wortelontwikkeling, terwijl kalium planten helpt zich aan te passen aan klimaatstress en een hoog suikergehalte verzekert.
De doorgaans aanbevolen giften zijn:
- Voor fosfor: ongeveer 70 kg/ha
- Voor kalium: tussen 150 en 180 kg/ha
Voordat meststoffen worden toegediend, is het cruciaal bodemanalyses uit te voeren (na de winter). Deze analyses geven een nauwkeurig beeld van het nutriëntengehalte van de bodem. Op basis van de resultaten kunnen de giften worden aangepast. Deze stap is essentieel voor optimale opbrengsten.
Zodra de bemestingsgiften zijn berekend, kunnen ze worden toegediend tijdens de bodembewerking of bij het zaaien.